Het is weer die tijd van het jaar. Je schuift de laatste projecten richting afronding, plant de kerstborrel en ergens tussendoor komt die andere taak voorbij: de eindejaarsspeech. De speech die alles samenvat. Die mensen even laat glimlachen. Die richting geeft. Die laat voelen waarom we dit allemaal samen doen.
Niet zo gek dus dat het schrijven van een eindejaarsspeech zo lastig is.
Je weet heel goed wat je wilt zeggen, maar het op papier krijgen is een ander verhaal.
Want hoe schrijf je iets dat informeert én raakt?
Dat eerlijk is, maar niet te zwaar?
Dat strategisch is, maar niet voelt als een boardroomdocument?
En waar tussen al die woorden ruimte blijft voor een grapje, zonder dat het ongemakkelijk wordt?
Het is een dunne lijn. Maar wel een belangrijke.
Een speech is geen tekst. Een speech is een moment.
Veel leiders vergeten dat.
Een speech is geen lijstje punten. Geen “even een paar highlights op een rij zetten”.
Een speech is een moment van verbinding.
Een paar minuten waarin je je team, je klanten of je stakeholders laat voelen: dit is waar we staan, dit is waar we heen willen, en dit is waarom jullie ertoe doen.
Daarom werkt een speech die alleen feiten opsomt niet.
Daarom werkt een speech die alleen grapjes maakt ook niet.
Het draait om balans.
Inhoud en menselijkheid.
Visie en herkenning.
Strategie en een glimlach.
De kern laat zich altijd zien
Veel ondernemers, directeuren en managers weten dus precies wat ze willen zeggen. Maar tijdens het schrijven gebeurt er iets geks: het verhaal wordt te lang, te zwaar, te technisch of juist te oppervlakkig.
Dat komt bijna altijd doordat de kern nog verstopt zit.
Als ghostwriter haal ik die kern naar boven.
Ik luister naar wat iemand zegt, maar net zo goed naar wat iemand bedoelt.
Ik denk mee met de mensen in de zaal: wat raakt hen? Wat hebben zij dit jaar meegemaakt? Welke momenten verdienen een plek?
In dat gesprek ontstaat meestal een zin, een scène, een metafoor of een klein verhaal dat alles samenvat. Dat wordt het fundament van de speech. Van daaruit bouw je verder. Rustig. Gelaagd. Zonder poespas.
Het einde van het jaar vraagt om nuance, warmte en richting
Het mooie van een eindejaarsspeech is dat het geen politieke toespraak is.
Je hoeft niemand te overtuigen.
Je mag samenvatten, bedanken, erkennen, vooruitkijken.
Een goede eindejaarsspeech doet drie dingen:
- Ze sluit af: niet alleen het jaar, maar ook ruis, gedoe of losse eindjes.
- Ze zet aan: mensen voelen opnieuw waarom ze onderdeel willen zijn van dit team of deze organisatie.
- Ze opent: een nieuw seizoen met nieuwe energie.
In die volgorde.
En ja, daar mag best een lichte metafoor in.
Een herkenbaar moment uit het jaar.
Een kleine scène die iedereen voor zich ziet.
Soms is één beeld sterker dan tien alinea’s.
“Je weet precies wat je wilt zeggen, maar de kunst is om het zó op te schrijven dat het verbindt. Een goede speech vertelt niet alleen waar je staat, maar laat voelen waarom dat ertoe doet.”
Je hoeft het niet alleen te schrijven
Er zijn klanten die hun speeches door mij laten schrijven. Niet omdat ze het zelf niet kunnen, maar omdat ze weten dat een goede speech iets anders vraagt dan ‘even een tekstje maken’.
Het vraagt afstand.
Het vraagt gevoel.
Het vraagt taal die klopt bij wie jij bent, maar dan net iets scherper, helderder en meer to the point.
Je wilt uiteindelijk op dat podium staan en denken: dit past bij mij.
En je wilt dat de mensen in de zaal dat ook voelen.
Kies het juiste uitgangspunt
Een kleine tip voor als je zelf alvast begint:
Schrijf niet vanuit jezelf, maar vanuit de toehoorders in de zaal.
Wat willen zij horen?
Wat moeten zij weten?
Wat gun jij ze mee richting het nieuwe jaar?
Als je dat als uitgangspunt neemt, wordt zelfs de meest simpele zin waardevoller.
En soms helpt het als iemand van buiten met je meekijkt. Een ghostwriter kan door het stellen van de juiste vragen, het inleven in jouw doelgroep en het echt luisteren precies die afstand bieden die je nodig hebt voordat je het podium op stapt om je verhaal te vertellen.
Jij bent mijn doelgroep. Ik leef me volledig in jou én je toehoorders in, zodat jij straks met een helder, warm en sterk verhaal richting je publiek gaat.